درمان و رفع افتادگی پلک

ar4-1928

افتادگی پلک چیست؟


افتادگی پلک یا پلک پژمرده اشاره به افتادگی پلک بالای یک چشم (افتادگی پلک در یک طرف) یا هر دو چشم ( افتادگی پلک چشم در دو طرف) دارد. این افتادگی ممکن است در بعضی افراد مشکل جدی ایجاد نکند، اما در بعضی موارد افتادگی پلک کل ناحیه مردمک چشم را پوشانده و مشکلات جدی برای فرد ایجاد می کند. این مشکل می تواند هر دوی کودکان (افتادگی پلک مادرزادی) و افراد بزرگسال (افتادگی پلک اکتسابی) را تحت تاثیر خود قرار دهد. به هر حال، اکثر موارد افتادگی پلک با عوامل مربوط به افزایش سن ارتباط دارند (افتادگی پلک انحطاطی).

سال های زیادی است که دکتر طرزی (جراح پلاستیک زیبایی) به بیمارانی که در نقاط مختلف ایران و جهان از مشکل افتادگی پلک (که اغلب به آن پلک پژمرده گفته می شود) رنج می بردند، کمک کرده تا با انجام عمل جراحی افتادگی پلک ظاهر بهتری داشته و مشکل خود را بر طرف کنند. امروزه انواع مختلفی از افتادگی پلک وجود دارد که در عمل می توانند وضعیت بینایی و ظاهر فرد را تحت تاثیر خود قرار دهند. دکتر طرزی برای رفع این مشکل وضعیت افتادگی پلک بیمار را بررسی کرده و با توجه به آن از یک برنامه درمانی مناسب برای درمان استفاده می نماید.

گاهی اوقات مشاهده می شود افراد دچار افتادگی پلک ابروهای خود را به صورت ناخودآگاه بالا می برند و انجام این کار باعث ایجاد خطوط افقی بر روی ناحیه پیشانی آنها می شود. در صورتی که پوست بیمار به نسبت سفت باشد، بلند کردن ابرو می تواند مقداری پلک را بالا بکشد. ترمیم افتادگی پلک معمولاً توسط همه جراحان زیبایی و پلاستیک انجام نمی شود، زیرا این روش درمانی به شدت تخصصی است و یک عمل جراحی بسیار ظریف می باشد.

دلایل افتادگی پلک


افتادگی پلک در هنگام تولد معمولاً در نتیجه نقص در عضله بالابر ایجاد می شود. در افراد بزرگسال افتادگی پلک اکتسابی معمولاً با نازک یا جدا شدن تاندون عضله بالابر یا لواتور همراه است که در اصطلاح تخصصی به آن «غلاف ماهیچه عضله بالابر» گفته می شود.
افتادگی پلک همچنین ممکن است در نتیجه یک آسیب دیدگی و پس از ورم زیاد پلک ایجاد شود. علاوه بر این مشکل افتادگی پلک می تواند با شرایط عصبی همچون مياستني گراویس، سندرم هورنر،  پلازی عصب سوم یا عصب حرکتی چشم ارتباط داشته باشد.

1

2

علائم افتادگی پلک


واضح ترین علامت افتادگی پلک را می توان در شل شدن پلک بالا مشاهده کرد. در این شرایط با توجه به مقدار افتادگی پلک، افراد دچار این مشکل اغلب درباره زیبایی خود نگران می شوند. این شرایط همچنین می تواند وضعیت بینایی فرد را با توجه به پوشانده شدن چشم در نتیجه افتادگی پلک تحت تاثیر قرار دهد. گاهی اوقات افراد دچار این مشکل سر خود را به سمت عقب متمایل می کنند یا ابروهای خود را به صورت مداوم بالا می دهند تا به این ترتیب باعث بالا رفتن پلک از روی چشم ها شوند. سایر علائم افتادگی پلک به شرح زیر هستند:

1.    افزایش سنگینی پلک
2.    ایجاد مشکل برای وضعیت بینایی
3.    خم کردن سر برای مشاهده بهتر
4.    بلند کردن مداوم ابرو به منظور بالا بردن پلک
5.    سر درد به خاطر کشیدگی عضله پیشانی و خستگی چشم

شدت افتادگی پلک در بین افراد متفاوت می باشد. در صورتی که فکر می کنید ممکن است به مشکل افتادگی پلک دچار شده باشید، یکی از عکس های قبلی از صورت خود را با عکس فعلی خود مقایسه کنید تا به این ترتیب بتوانید ایجاد تغییر در وضعیت پلک خود را بررسی نمایید. به هر حال با بالا رفتن سن، بالا دادن ابرو و پلک برای بیمار کمی دشوار می شود و به این ترتیب اقدامات معمول برای رفع مشکل به خوبی جواب نمی دهد. برای افرادی که برای یک دوره طولانی افتادگی پلک داشته اند، بدتر شدن این شرایط در پایان روز مسئله ای عادی و معمول است که در اصطلاح به آن سنگینی پلک گفته می شود. در صورتی که این مشکل برای چشم غالب (قوی تر) ایجاد شود، فرد با ناراحتی و آسیب بیشتر در این رابطه مواجه خواهد شد.

3

انواع مختلف افتادگی پلک


افتادگی پلک مادرزادی

این اصطلاح به معنی این است که افتادگی پلک به خاطر نقص عضلات مسئول بالا بردن پلک (عضله بالابر) و عدم تشکیل کامل آن از زمان تولد در فرد ایجاد می شود. در این شرایط عضله بالابر بطور کامل جمع نشده یا بطور کامل آزاد نمی شود. افتادگی پلک مادرزادی می تواند با افزایش سن تشدید شود، زیرا ساختار طبیعی صورت با افزایش سن به تدریج تغییر کرده و ضعیف می گردد.
در موارد افتادگی پلک مادزادی که عضله بالابر بطور ضعیف توسعه یافته و نتواند عملکرد مناسب خود را انجام دهد، از یک عمل جراحی بسیار تخصصی به نام  بستن عضله پیشانی برای رفع مشکل استفاده می شود. این روش شامل محکم کردن موقعیت پلک بالا به عضله پیشانی با استفاده از مواد مخصوص به نام «فاسیا لاتا» و سیلیکون است. عملکرد عادی عضله پیشانی در ارتباط با بالا بردن ابرو می باشد.4

5

افتادگی پلک اکتسابی

این شرایط اشاره به افتادگی پلک غیر مادرزادی دارد که می تواند در نتیجه عوامل متعدد ایجاد شود. در افراد بزرگسال، رایج ترین نوع افتادگی پلک در اصطلاح افتادگی پلک انحطاطی نام دارد که معمولاً به تدریج با افزایش سن فرد ایجاد می گردد. این شرایط به خاطر کشیدگی یا نازک شدن تاندون عضله بالابر است که وظیفه بلند کردن پلک را بر عهده دارد و در اصطلاح تخصصی به آن «غلاف ماهیچه عضله بالابر» گفته می شود. بسیاری از افراد دچار این مشکل به خاطر فشار وارد شده در هنگام باز نگه داشتن چشم در طول روز، خسته می شوند. این نوع افتادگی پلک همچنین می تواند پس از جراحی آب مروارید، لیزیک، اصلاح دید با لیزر و سایر عمل های جراحی ایجاد شود. افتادگی پلک اکتسابی همچنین می تواند با شرایط عصبی شامل سکته، مياستني گراویس، سندرم هورنر، و پلازی عصب سوم ارتباط داشته باشد.

افتادگی پلک به علت پروتز چشم

پروتز چشم (چشم مصنوعی) می تواند دلیل کشیدگی و نازک شدن عضله بالابر (عضله ای که مسئولیت لیفت پلک را بر عهده دارد) باشد. وزن فیزیکی، شکل، و فقدان روان کننده های طبیعی در این شرایط می تواند با پیشرفت افتادگی پلک ارتباط داشته باشد. پزشک می تواند ظاهر پروتز را به نحوی تغییر دهد که باعث حرکت پلک به سمت بالا شود. متاسفانه، انجام این کار می تواند باعث سنگین شدن پروتز و ناراحتی احتمالی بیمار شود. اصلاح پروتز می تواند به کوچکتر شدن آن و راحتی بیشتر بیمار کمک موثر نماید.

6

افتادگی پلک در کودکان

هنگامی که درباره افتادگی پلک مادرزادی صحبت می کنیم، در صورتی که کودک علائم افتادگی پلک را تا رسیدن به سن 6 سالگی نداشته و این مشکل بر وضعیت بینایی وی تاثیر نگذارد، امکان اصلاح این مشکل در آینده وجود داشته و نیازی به درمان فوری آن در دوران کودکی نیست. در این حالت معمولاً درمان فرد فقط برای رفع مشکلات زیبایی ناشی از افتادگی پلک انجام می شود. به هر حال، در صورتی که افتادگی پلک باعث تاثیر منفی بر وضعیت بینایی قبل از سن 6 سالگی شود، عمل جراحی افتادگی پلک برای اطمینان از توسعه وضعیت بینایی کودک به نحو مناسب در سنین پایین تر انجام می شود. به این ترتیب معمولاً توصیه می شود با پزشک متخصص چشم کودکان ملاقات شده و تاثیرگذاری این مشکل بر وضعیت بینایی کودک مورد بررسی قرار گیرد. به این ترتیب پزشک می تواند در صورت نیاز از روش های درمانی مناسب برای رفع مشکل استفاده نماید.
افتادگی پلک در کودکان معمولاً در نتیجه رشد ضعیف عضله بالابر و عدم توانایی آن برای بالا بردن ابرو ایجاد می شود. در موارد افتادگی پلک مادرزادی، کودک احتمالاً نیاز به عمل جراحی بستن عضله پیشانی در سنین پایین به منظور ایجاد وضعیت بینایی مناسب و بدون محدودیت خواهد داشت. علاوه بر این کودک می تواند در سنین پایین شرایط خود را به نحو ساده تر با بالا بردن پلک با عضله پیشانی (ابرو) تطبیق دهد، در حالی که انجام این کار در سنین نوجوانی یا بزرگسالی سخت تر است.

7

8

افراد مناسب برای اصلاح افتادگی پلک


انجام عمل افتادگی پلک ممکن است زمانی لازم باشد که افتادگی پلک باعث مسدود شدن محدود یا کامل زاویه دید فرد شود. برای رفع این مشکل، معمولاً از روش های درمانی تهاجمی به منظور ایجاد زاویه و قابلیت بینایی مناسب و عادی استفاده می گردد.
برای بررسی وضعیت پلک، دکتر طرزی معاینات لازم را نسبت به وضعیت افتادگی پلک فرد انجام می دهد. در این شرایط پزشک مرکز مردمک چشم را بررسی کرده و فاصله آن با پلک بالا را مشخص می کند. در اصطلاح به این معاینه بررسی فاصله از حاشیه گفته می شود. هنگامی که این فاصله از یک سطح خاص بیشتر باشد، فرد مشکل افتادگی پلک ندارد. اما کمتر بودن این فاصله از یک مقدار خاص به معنی افتادگی پلک است. بر این اساس افتادگی پلک به سه دسته خفیف، متوسط، و شدید طبقه بندی می گردد.
برای افرادی که نگران عدم تقارن اجزای صورت خود هستند، مهم است که توجه داشته باشند افتادگی پلک نه تنها می تواند به دلیل مشکل بافت نرم پلک همچون پوست و عضله بالابر ایجاد شود، بلکه گاهی اوقات می تواند با ساختار استخوانی طبیعی زیر آن نیز ارتباط داشته باشد. به این ترتیب ظاهر صورت کاملاً متقارن نخواهد بود. در صورتی که به دقت صورت این افراد بررسی شود، می توان متوجه شد عدم تقارن خفیف بین دو طرف صورت فرد وجود دارد.

چگونگی عمل جراحی افتادگی پلک


برای افراد بزرگسال دچار افتادگی پلک، دکتر طرزی عمل جراحی عضله بالابر را بدون نیاز به ایجاد شکاف بر روی پوست انجام می دهد (بر خلاف عمل جراحی برش عضله بالابر یا لواتور). این عمل جراحی با هدف تنظیم موقعیت پلک در سطح مناسب انجام می شود.
در طول عمل جراحی، به منظور دستیابی به ارتفاع پلک، تقارن و زیبایی مورد نظر، دکتر طرزی از بیمار می خواهد چشم های خود را باز و بسته نماید. معمولاً، پزشک بیمار را در طول عمل جراحی از جای خود بلند کرده و از وی می خواهد چشم ها را باز و بسته کند تا به این ترتیب عضله و موقعیت پلک با توجه به تاثیر جاذبه بر روی آن بررسی و در صورت نیاز اصلاح نماید. در زمان اصلاح این عضله، بیمار راحت است و دردی احساس نخواهد کرد. این روش جراحی معمولاً با بی حسی موضعی و تزریق داروی آرام بخش انجام می شود. طول مدت این عمل جراحی یک تا دو ساعت است.

آمادگی برای عمل جراحی افتادگی پلک


به منظور آماده شدن برای این عمل جراحی، مهم است که ریسک ها و عوارض جانبی این عمل جراحی همچون خون ریزی و عفونت حداقل شود. به این منظور لازم است بیمار قبل از عمل جراحی از مصرف داروهای رقیق کننده خون همچون آسپیرین، داروهای ضد التهاب غیر استروئید (مثل ایبو پروفن)، ویتامین ای (E)، و گیاه دارویی جین کوبا خودداری نماید.
در صورتی که به مشکلات مزمن چشم همچون خشکی چشم یا ورم ملتحمه ناشی از آلرژی مبتلا هستید، مهم است که درباره این شرایط با پزشک معالج صحبت کرده و اطلاعات لازم را درباره سایر داروهای مورد نیاز قبل از عمل جراحی دریافت نمایید. به این منظور لازم است این مسائل بطور کامل با دکتر طرزی قبل از عمل جراحی در میان گذاشته شود. مشابه همه انواع عمل های جراحی، بررسی کامل سابقه بیماری، داروهای مصرفی بیمار و ریسک ها و خطرات مربوط به بیماری های سیستمیک نیز می بایست بطور کامل با پزشک معالج مطرح شود.
 9

عوارض جانبی


عوارض جانبی این عمل جراحی معمولاً محدود به ورم و کبودی اطراف چشم و ناحیه گونه است. علاوه بر این، خشکی چشم نیز می تواند به صورت موقت پس از عمل جراحی پلک ایجاد شود، اما با توجه به اینکه این عمل جراحی می تواند بخش بزرگتری از چشم را در معرض محیط خارجی قرار دهد، معمولاً به بیمار توصیه می شود از داروهای اشک مصنوعی برای مرطوب و روان کردن عملکرد پلک پس از عمل جراحی استفاده گردد.

مراقبت های پس از عمل


توصیه های پزشک پس از عمل جراحی با توجه به نوع جراحی افتادگی پلک به بیمار ارائه می شود. توصیه های عمومی در این شرایط شامل استفاده از پماد آنتی بیوتیک، کمپرس سرد و سایر جزئیات مانند آن است.

ملاقات مجدد با پزشک پس از عمل جراحی


 پس از عمل جراحی لازم است بیمار برای ملاقات مجدد با پزشک هماهنگی و زمان بندی لازم را انجام دهد. معمولاً لازم است افراد بیمار پس از یک هفته برای کشیدن بخیه های عمل جراحی برش عضله بالابر (لواتور) به مطب پزشک مراجعه نمایند. برای انجام سایر انواع عمل های جراحی پلک، معمولاً لازم است ملاقات مجدد با پزشک زودتر انجام شود.

ریکاوری


 پس از عمل جراحی، در حالت عادی کشیدن بخیه ها با گذشت 1 هفته انجام می شود. برای اکثر افرادی که عمل جراحی افتادگی پلک را انجام داده اند، دوره ریکاوری برای بازگشت به فعالیت های عادی معمولاً در حدود 1 هفته است. به هر حال، مقداری از کبودی ایجاد شده در این حالت ممکن است با گذشت حدود 2 هفته از بین برود. ورم پلک نیز می تواند تا یک سال ادامه داشته باشد، اما اکثر بیماران پس از چند هفته با از بین رفتن ورم و ایجاد ظاهر قابل قبول مواجه می شوند و به این ترتیب حضور آنها در جامعه توجه سایر افراد را به خود جلب نمی کند. در صورتی که شما به دنبال درمان افتادگی پلک قبل از اتفاقات مهم در زندگی مثل ازدواج هستید، هر چه زمان بیشتری برای بهبود شرایط به خود بدهید، از نتایج نهایی حاصل از درمان راضی تر خواهید بود.

خطرات و جراحی ترمیمی


خطرات مربوط به عمل جراحی افتادگی پلک شامل اصلاح کمتر از حد لازم (پایین بودن بیش از حد پلک)، اصلاح بیش از حد لازم (بالا بودن بیش از حد پلک)، قرار گرفتن چشم در معرض محیط، باقی ماندن جای زخم، عفونت، خون ریزی، و نتایج زیبایی غیر رضایت بخش است. عمل جراحی افتادگی پلک معمولاً به صورتی انجام می شود که این خطرات حداقل شوند. در صورتی که بیمار نیاز به تغییر شکل، ارتفاع یا تقارن پلک داشته باشد، لازم است از عمل های جراحی دیگر به همراه عمل جراحی افتادگی پلک برای بیمار استفاده شود. دکتر طرزی متعهد به ارائه این خدمات درمانی به افراد بیمار به صورتی است که بتوان نتایج دلخواه را با حداکثر میزان رضایت و نیز به صورت موفقیت آمیز ایجاد کرد.

هزینه عمل جراحی افتادگی پلک


هزینه عمل جراحی افتادگی پلک بستگی به نوع عمل جراحی و نیز مواد بی حسی و هزینه تجهیزات مورد استفاده برای درمان دارد. مبلغ دقیق هزینه درمان در این حالت پس از جلسه مشاوره اولیه با پزشک معالج تعیین خواهد شد.

سوالات متداول


آیا امکان درمان افتادگی پلک بدون عمل جراحی وجود دارد؟

با وجودی که بعضی افراد پیشنهاد می دهند از روش های درمانی جایگزین همچون استراحت کافی، استفاده از تزریق ژل همچون بوتاکس یا رستیلان، و تمرین های حرکتی چشم برای رفع افتادگی پلک استفاده شود، هیچ یک از این روش ها نمی تواند به خوبی عمل جراحی مشکل افتادگی پلک را درمان نماید.

آیا زاویه دید چشم پس از عمل جراحی افتادگی پلک تغییر می کند؟

برای اکثر افراد، زاویه دید چشم پس از عمل جراحی افتادگی پلک با رفع بخشی از مانع ایجاد شده بر روی چشم یا تمام آن، بهبود پیدا می کند. افتادگی پلک می تواند باعث مشکل آستیگماتیسم خفیف شود. به همین خاطر پس از عمل جراحی، ظاهر قرنیه ممکن است اندکی تغییر کند و به همین خاطر ممکن است پس از جراحی، تغییر عینک یا لنز مورد استفاده توسط بیمار الزامی باشد.